Kısaca
- Kalp ve damar hastalıkları, gençlerde dahi görülmeye başlayan önemli bir ölüm nedeni olmayı sürdürüyor.
- Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterolle ilgili yaygın yanlışların hayati risk taşıdığını belirtti.
- Uzman, yaşam tarzı değişikliklerinin tek başına yetmeyebileceğini, gerekli görüldüğünde ilaç tedavisinin aksatılmaması gerektiğini vurguladı.
Kalp ve damar hastalıkları ülkemizde olduğu gibi dünya genelinde de önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alıyor ve son yıllarda gençleri de etkilemeye başladı. Yüksek kolesterol, kalp krizi ve inme riskini artıran başlıca faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Acıbadem International Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterole ilişkin yaygın yanlışları ve alınabilecek önlemleri anlattı.
Doç. Dr. Sonsöz’e göre kolesterol değerinin normal çıkması, kalp ve damar sağlığı açısından risk bulunmadığı anlamına gelmiyor. Hedef değer kişiden kişiye değişiyor; sigara, yüksek tansiyon, diyabet ve yaş gibi risk faktörleri aynı değeri bir kişi için kabul edilebilir kılarken başkası için tehlikeli hale getirebiliyor. Kolesterol belirti vermeden ilerleyebildiği için kalp krizi ve inme riskini artırabiliyor.
Uzman, bir örnekle durumu açıkladı: 59 yaşında, sigara içen ve tansiyonu yüksek bir erkek 129 mg/dL kolesterol değeriyle kendini normal sanabiliyor. Oysa bu kişinin kalp açısından risk profili en az 65-70 yaşındaki bir kişiyle benzer. Genel olarak 100 mg/dL ve üzerindeki LDL, yani ‘kötü’ kolesterol artmış riske işaret etse de hedef değer kişiye göre değişiyor.
Sağlıklı beslenme, hareketli yaşam ve alkolden uzak durmak kolesterolü düşürmede önemli etkenler arasında. Ancak Doç. Dr. Sonsöz, yalnızca bu alışkanlıklarla kolesterolü düşürme oranının yüzde 20-30 civarında kaldığını belirtti. Bu nedenle yaşam tarzı değişikliklerinin üzerine, gerektiğinde ilaç tedavisinin de eklenmesi gerektiğini söyledi. Uzmana göre bilimsel çalışmalar, kolesterolü düşük olanların daha az kalp krizi geçirdiğini gösteriyor.
Ülkemizde kolesterol ilaçlarının olası yan etkilerinden duyulan korku, tedavinin ertelenmesine ya da doktor önermediği hâlde ilaçların bırakılmasına yol açabiliyor. Doç. Dr. Sonsöz, araştırmaların kolesterol ilaçlarının ciddi bir yan etkisi olmadığını gösterdiğini, nadir de olsa ciddi bir yan etki görülürse bunun önce hekim tarafından değerlendirileceğini belirtti. Uzman, hastaların doktorlarının önerdiği ilaç tedavisini uygulamaları ve ilacı doktorlarına danışmadan bırakmamaları gerektiğini vurguladı.
Sosyal medya, internet ya da çevreden duyulan önerilerle kolesterolü düşürdüğü iddia edilen takviye gıdaların kullanımı da tehlikeli bir yanılgı olarak öne çıkıyor. Doç. Dr. Sonsöz, doktor önerisi olmadan kullanılan ‘doğal takviye’ ürünlerin, kullanılan ilaçlarla etkileşime girip ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulundu. Takviyelere güvenerek ilaç tedavisini ertelemenin ya da bırakmanın riski artırdığını belirten uzman, herhangi bir takviye kullanmadan önce hekime danışılması gerektiğini söyledi.
Kolesterolü düşürmeye yardımcı beş alışkanlık
Doç. Dr. Sonsöz, kolesterol dengesine katkı sağlayabilecek beş sağlıklı alışkanlığı şöyle sıraladı. Kolesterolü beslenme yoluyla düşürmenin en etkili yolunun doymuş ve trans yağ tüketimini azaltmak olduğunu belirten uzman, sebze, meyve, kuruyemiş, kuru baklagil, tam tahıllar, lifli gıdalar ve balığa daha fazla yer verilmesini önerdi. Çok düşük karbonhidratlı ya da keto diyetlerinin çoğunlukla doymuş yağdan zengin olduğunu ve LDL kolesterolü yükseltebileceğini, büyük bir beslenme değişikliğinden önce sağlık profesyoneline danışılması gerektiğini söyledi.
Düzenli hareketin LDL kolesterolü düşürüp HDL kolesterolü yükseltmeye yardımcı olduğunu belirten Doç. Dr. Sonsöz, yürüyüş, dans, yüzme ya da bahçe işleri gibi keyif alınan bir aktivitenin haftada yaklaşık 150 dakika orta şiddette yapılmasını önerdi. Sigara ve elektronik sigaranın HDL kolesterolü düşürdüğünü, sigarayı bırakmanın ise trigliseritlerin düşmesine ve damarların daha iyi çalışmasına katkı sağladığını ekledi. Sigara kullanmayanların da sigara dumanına maruz kalmaktan kaçınması gerektiği belirtildi.
Fazla kilosu olanların kilo vermesinin LDL kolesterolü ve trigliseritleri düşürmeye yardımcı olabileceğini belirten uzman, sağlıklı kiloya ulaşıp korumanın kalp krizi ve inme riskini azalttığını söyledi. Yetersiz ve düzensiz uykunun düşük HDL ile yüksek LDL ve trigliserit düzeyleriyle ilişkili bulunduğunu hatırlatan Sonsöz, her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmayı ve günde 7-9 saat dinlendirici uyku almayı önerdi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
