İzmir’de iklim direnci mahallelerde kurulacak

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nda (COP31) İzmir’in iklim krizine karşı mücadele deneyimlerini anlattı.

Rusya Pavyonu’nda gerçekleştirilen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" başlıklı oturumda konuşan Okyay, yerel yönetimlerin iklim değişikliğinin etkilerine karşı sorumluluklarına, mahalle ölçeğinde dayanışmanın önemine ve kentler arası iş birliklerine dikkat çekti.

Yerel yönetimlerin gündelik yaşama doğrudan dokunduğunu belirten Okyay, örnek olarak İzmir’deki bir mahalleyi anlattı. Tek başına yaşayan, sağlık sorunları olan ve aşırı sıcaklarda evini serin tutmakta zorlanan yaşlı bir kadını düşünmelerini isteyen Okyay, bu kadının en yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamadığını, telefonuna gelen aşırı sıcak uyarısını okusa bile ne yapacağını ya da kimden yardım isteyeceğini bilemeyeceğini söyledi. "Peki, onun kapısını kim çalacak?" diye sordu.

İklim krizinin mevcut eşitsizlikleri derinleştirdiğini kaydeden Okyay, düşük gelirin, dil engellerinin, bakım sorumluluklarının ve yalnızlığın hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini belirtti. "Bu nedenle, dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz" dedi.

Okyay, iklim krizine Tek Sağlık yaklaşımıyla baktıklarını, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı. Su kıtlığı, toprak bozulması ve aşırı sıcakların aynı çevreyi paylaşan bütün canlıları etkilediğini, bu nedenle bu ilişkilerin belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini söyledi.

Koruyucu sağlık hizmetlerinin mahallelere taşındığını anlatan Okyay, sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini kaydetti. Hizmetlerin vatandaşlara yakın noktalarda sunulmasının, daha önce belediyeye başvurmayan kişilere de ulaşmayı sağladığını söyledi.

Mahalle bostanlarının bu yaklaşımın önemli bir parçası olduğunu dile getiren Okyay, birlikte gıda üretmenin insanların toprakla ve birbirleriyle kurduğu bağı güçlendirdiğini, bu bostanlar yaygınlaşırken suyun kullanımı ve toprağın korunmasının dikkatle ele alınması gerektiğini ifade etti.

Mahalle dayanışması ve afetlere hazırlık

Mahallelerde bulunan Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağ kurduğunu belirten Okyay, bu noktaların insanların yardım isteyebildiği ve güven ilişkisi geliştirebildiği alanlar olduğunu söyledi. Afetlere hazırlıkta mahalle ölçeğindeki dayanışmanın önemine değinen Okyay, Mahalle Afet Gönüllülerinin rolünü anlattı. Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişilerin afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçası olduğunu, belediyenin görevinin ise bu kişileri güçlü kamu hizmetleri, eğitim ve koordinasyonla desteklemek olduğunu belirtti.

Katılım ve deneyim paylaşımı

İklim politikalarının oluşturulmasında vatandaş katılımının belirleyici olduğunu söyleyen Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların yaşadıkları çevreye dair bilgi ve deneyimlerini karar süreçlerine taşımasına olanak sağladığını belirtti.

Kentler arası uluslararası ortaklıklara değinen Okyay, deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin anlatılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. Bir yağmur suyu sistemi ya da ekolojik koridor uygulaması paylaşılırken bakım gereksinimleri, maliyetler, karşılaşılan güçlükler ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulması gerektiğini söyledi. Hangi çözümün hangi koşullarda işe yaradığının bilinmesinin, başka kentlerin kendi koşullarına uygun adımları atmasını kolaylaştıracağını ifade etti.

Teknik ekipler arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerle bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüştürülebileceğini kaydeden Okyay, yerel yönetimlere öngörülebilir finansman ve teknik desteğin de önemine dikkat çekti. İzmir’in deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazır olduğunu söyledi.

Konuşmasının sonunda yaşlı kadın örneğine dönen Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını, asıl hedefin tehlikeleri ortaya çıkmadan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak olduğunu söyledi. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu besleyecek su kaynaklarıyla donanmış mahallelerin hedeflendiğini belirtti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı